Marsz alergiczny może się rozpocząć już w pierwszych miesiącach życia. Lekceważenie objawów chorób atopowych, może skutkować rozwojem astmy.

prof. dr hab. n. med., dr hc. Roman Nowicki Przewodniczący Rady Naukowej Polskiego Towarzystwa Chorób Atopowych

Atopia, łącznik między alergią i astmą

Astma jest przewlekłą chorobą zapalną dróg oddechowych. Zapaleniu towarzyszy nadreaktywność oskrzeli, czego skutkiem jest rozlane ograniczenie przepływu powietrza w płucach. Zmiany te prowadzą do nawracających ataków świszczącego oddechu, duszności, uczucia ściskania w klatce piersiowej i kaszlu. U większości pacjentów z astmą występują cechy atopii lub inne indykatory uczulenia. To dlatego alergeny występujące zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz pomieszczeń, mogą prowokować zaostrzenia astmy. Już dawno stwierdzono silną korelację między astmą a innymi chorobami alergicznymi.

Właśnie dlatego uczulenia na alergeny roztoczy kurzu domowego, kota, psa i grzybów pleśniowych są niezależnymi czynnikami ryzyka objawów astmatycznych u dzieci do 3 r.ż. Należy jednak podkreślić, że zależność między ekspozycją na alergen a alergią nie jest prosta. Zależy bowiem od rodzaju alergenu, czasu ekspozycji na ten alergen, dawki, a także czynników genetycznych i środowiskowych.

Nie mniej, brak leczenia lub niewłaściwe leczenie alergii, zwłaszcza alergicznego nieżytu nosa, grozi rozwojem astmy oskrzelowej. Łącznikiem między chorobami alergicznymi i astmą jest wrodzona cecha organizmu nazywana atopią. Manifestację atopii stanowi nieprawidłowa odpowiedź układu immunologicznego na powszechne antygeny środowiskowe. Głównym dowodem obecności takiego wspólnego mechanizmu immunologicznego jest ewolucja chorób alergicznych – tzw. marsz alergiczny lub inaczej marsz atopowy.

Alergie i choroby układu oddechowego

Jak wyjaśniłem wcześniej, gdy mamy do czynienia z alergią obejmującą różne narządy, w zależności od wieku pacjenta możemy mówić o postępującym marszu alergicznym. Ujmując rzecz w dużym skrócie, u dzieci najczęstszą manifestacją alergii jest Atopowe Zapalenie Skóry (AZS) lub alergia pokarmowa, przechodząca w późniejszym wieku w alergiczny nieżyt nosa (ANN), alergie wziewne, a następnie w astmę alergiczną.

Warto zauważyć, że alergiczny nieżyt nosa, który w nomenklaturze medycznej, zaliczany jest do grupy tzw. chorób atopowych, jest istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju astmy. Ponad 70% chorych na astmę ma objawy alergicznego nieżytu nosa, a u 20% pacjentów z ANN w dalszej kolejności dochodzi do rozwoju astmy oskrzelowej. Tak więc dobrze lecząc alergiczny nieżyt nosa można skuteczniej kontrolować objawy astmy i zapobiec jej zaostrzeniom. ANN to zespół objawów wywołanych przez zależną od przeciwciał IgE reakcję zapalną błony śluzowej nosa, w odpowiedzi na alergen. Do tych objawów należy przede wszystkim zatkanie nosa, surowiczo-śluzowa wydzielina ściekająca po tylnej ścianie gardła, kichanie, zaburzenia powonienia oraz objawy oczne. Zdarza się, że u pacjentów występuje zapalenie zatok.

Podstawowym leczeniem przyczynowym ANN jest unikanie alergenu, płukanie nosa hipertonicznymi roztworami chlorku sodu i przyjmowanie leków – doustnych przeciwhistaminowych oraz donosowych kortykosteroidów.

Zapobieganie rozwojowi astmy oskrzelowej

Biorąc pod uwagę wskazane zależności oraz charakterystykę marszu alergicznego, śmiało można stwierdzić, że prawidłowe leczenie oraz kontrola objawów chorób z grupy „atopowych”, jest istotnym elementem w profilaktyce i zapobieganiu rozwojowi astmy oskrzelowej. Więcej informacji na temat chorób atopowych, włączając astmę oskrzelową, alergiczny nieżyt nosa czy alergiczne zapalenie spojówek, znajdziecie Państwo w bazie wiedzy Polskiego Towarzystwa Chorób Atopowych (PTCA). PTCA to Stowarzyszenie zrzeszające pacjentów oraz opiekunów pacjentów dotkniętych chorobami atopowymi. Zapraszamy na naszą stronę internetową www.ptca.pl, gdzie można zarejestrować się i zostać Członkiem Stowarzyszenia oraz aktywnie włączyć się w sprawy społeczności.

Podobne posty